Khẩn trương triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn I, 2026 - 2030

Hoàn thiện cơ chế, chính sách tạo nền tảng triển khai Chương trình giai đoạn mới

Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, sau 6 tháng đầu năm 2026, các điều kiện nền tảng để triển khai Chương trình đã cơ bản được hình thành. Hệ thống cơ chế, chính sách và văn bản hướng dẫn ở Trung ương được ban hành đầy đủ, tương đối đồng bộ, tạo khung pháp lý thống nhất để tổ chức thực hiện Chương trình trên phạm vi cả nước. Việc giảm số lượng văn bản, ban hành Sổ tay hướng dẫn và tổ chức tập huấn góp phần thống nhất cách hiểu, cách làm giữa các bộ, ngành và địa phương.

Đến tháng 6/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan có liên quan đã trình cấp có thẩm quyền ban hành và ban hành theo thẩm quyền 54 văn bản. Hoàn thành đầy đủ cơ chế chính sách quản lý, hướng dẫn thực hiện, sớm hơn 1 tháng so với tiến độ được Chính phủ giao.

Trên cơ sở văn bản của Trung ương, các địa phương đã từng bước cụ thể hóa Chương trình theo thẩm quyền. Đến hết tháng 6/2026, có 31 tỉnh, thành phố hoàn thành phân loại nhóm xã; 17 tỉnh, thành phố ban hành kế hoạch thực hiện Chương trình; 9 địa phương ban hành nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ ngân sách và 4 địa phương ban hành Bộ tiêu chí xã nông thôn mới.

Việc tích hợp 3 Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn trước bước đầu tạo được đầu mối chỉ đạo thống nhất, giảm phân tán trong quản lý, hạn chế trùng lặp về địa bàn, đối tượng và nội dung hỗ trợ; đồng thời mở rộng dư địa để địa phương chủ động lồng ghép, sử dụng hiệu quả các nguồn lực.

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, tính đến ngày 30/6/2026, số vốn ngân sách trung ương đã làm thủ tục kéo dài theo quy định tại Nghị quyết số 265/2025/QH15 là hơn 17.671 tỷ đồng. Trong đó, Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới khoảng 2.047 tỷ đồng; Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững khoảng 5.122 tỷ đồng; Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi là 10.502 tỷ đồng. Đến hết ngày 30/6/2026, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công đạt 23,5% kế hoạch, kinh phí thường xuyên đạt 15,2% dự toán.

Thời gian qua, tỉnh Quảng Ngãi đã ban hành Nghị quyết lãnh đạo thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026 - 2030; thành lập Ban Chỉ đạo thực hiện Chương trình; phê duyệt danh sách các xã nhóm 1, nhóm 2, nhóm 3 để tổ chức thực hiện phù hợp với điều kiện từng địa phương.

Đồng thời, ban hành Nghị quyết quy định nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ ngân sách nhà nước và tỷ lệ vốn đối ứng của địa phương thực hiện Chương trình giai đoạn 2026 - 2030; xây dựng Kế hoạch thực hiện Chương trình OCOP, Kế hoạch phát triển du lịch nông thôn giai đoạn 2026 - 2030; xây dựng Bộ tiêu chí xã nông thôn mới cũng như Kế hoạch thực hiện 3 Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026 - 2030.

Bên cạnh đó, tập trung xử lý nguồn vốn chuyển tiếp, đẩy nhanh tiến độ giải ngân và chuẩn bị các điều kiện để Chương trình đi vào thực hiện đồng bộ trên toàn tỉnh. Tổng nguồn vốn các Chương trình mục tiêu quốc gia năm 2025 và các năm trước chuyển sang thực hiện trong năm 2026 tại Quảng Ngãi hơn 1.764,5 tỷ đồng.

Khẩn trương cụ thể hóa mục tiêu, đẩy nhanh triển khai Chương trình

Phát biểu kết luận hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng ghi nhận, đánh giá cao sự chủ động của các bộ, ngành và địa phương trong việc hoàn thiện thể chế, chuẩn bị nguồn lực và các điều kiện cần thiết để triển khai Chương trình ngay từ đầu giai đoạn.

Phó Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ động theo dõi, đôn đốc, tổng hợp tình hình triển khai; kịp thời hướng dẫn, hỗ trợ địa phương tháo gỡ khó khăn, vướng mắc theo thẩm quyền và báo cáo cấp có thẩm quyền những nội dung vượt thẩm quyền. Đồng thời, phối hợp chặt chẽ với Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Bộ Tài chính cùng các cơ quan liên quan kiểm tra, giám sát, đánh giá việc thực hiện Chương trình; sớm hoàn thiện cơ sở dữ liệu và chế độ báo cáo trực tuyến theo quy định, phục vụ công tác quản lý, theo dõi và đánh giá kết quả thực hiện.

Bộ Dân tộc và Tôn giáo tập trung hướng dẫn, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong triển khai các nội dung thuộc hợp phần phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Các bộ, ngành liên quan khẩn trương hoàn thành việc giao, phân bổ vốn ngân sách trung ương; hướng dẫn xử lý các vướng mắc về phân bổ dự toán, cơ chế tài chính, vốn đầu tư công, kinh phí thường xuyên, vốn tín dụng, chuyển nguồn và thanh quyết toán, bảo đảm nguồn lực được sử dụng đúng mục tiêu, đúng đối tượng, đúng quy định; đồng thời đẩy nhanh tiến độ giải ngân và thường xuyên rà soát, kịp thời tháo gỡ những khó khăn phát sinh trong quá trình thực hiện.

Các địa phương chủ động ban hành đầy đủ các cơ chế, chính sách, nguyên tắc, tiêu chí thuộc thẩm quyền; khẩn trương kiện toàn Ban Chỉ đạo, hoàn thiện kế hoạch thực hiện Chương trình giai đoạn 2026 - 2030, phân bổ chi tiết nguồn vốn và đẩy nhanh tiến độ giải ngân. Cùng với đó, tăng cường kiểm tra, giám sát, đánh giá kết quả định kỳ, bảo đảm sử dụng vốn công khai, minh bạch, đúng mục tiêu, đúng đối tượng.