Triển khai kế hoạch giải quyết các vấn đề về hộ tịch, quốc tịch, cư trú và căn cước đối với các nhóm nhân khẩu đặc biệt
Thực hiện Quyết định số 1835/QĐ-TTg ngày 23/9/2026 của Thủ tướng Chính phủ về ban hành Kế hoạch tổng thể giải quyết các vấn đề về hộ tịch, quốc tịch, đăng ký cư trú, cấp thẻ căn cước/Giấy chứng nhận căn cước cho các nhóm nhân khẩu đặc biệt, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 386/KH-UBND triển khai thực hiện trên địa bàn tỉnh.
Kế hoạch nhằm cụ thể hóa các nhiệm vụ được giao, xác định rõ nội dung công việc, tiến độ, sản phẩm và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị; đồng thời tăng cường phối hợp giữa các sở, ngành và UBND cấp xã trong giải quyết các vấn đề liên quan đến hộ tịch, quốc tịch, cư trú và căn cước.
Qua đó, từng bước giải quyết tình trạng người dân không có giấy tờ hộ tịch, giấy tờ tùy thân, chưa xác định được quốc tịch hoặc chưa đủ điều kiện đăng ký cư trú; tạo điều kiện để người dân, nhất là trẻ em và các nhóm yếu thế, tiếp cận các quyền và dịch vụ thiết yếu theo quy định pháp luật. Việc chuẩn hóa, đồng bộ thông tin nhân thân, quốc tịch trong các cơ sở dữ liệu cũng góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về dân cư.
Kế hoạch yêu cầu quá trình thực hiện phải bảo đảm đúng quy định pháp luật, phối hợp chặt chẽ, có lộ trình cụ thể và xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan. Ưu tiên giải quyết các trường hợp trẻ em, người chưa thành niên, người cao tuổi, người khuyết tật, người không nơi nương tựa và những người có nhu cầu cấp thiết về giấy tờ để tiếp cận giáo dục, y tế, bảo hiểm, an sinh xã hội và dịch vụ công. Đối với trường hợp thiếu giấy tờ gốc, chưa xác định đầy đủ nhân thân hoặc quan hệ gia đình, việc xác minh và sử dụng tài liệu thay thế phải được thực hiện chặt chẽ; không hợp thức hóa việc cấp giấy tờ trái quy định.
Theo phân công, Công an tỉnh chủ trì phối hợp với các cơ quan, địa phương rà soát, xác minh và cập nhật hồ sơ điện tử đối với từng trường hợp nhân khẩu đặc biệt, bảo đảm thông tin về nhân thân, nơi ở, quá trình cư trú, quan hệ gia đình, giấy tờ hiện có và tình trạng hộ tịch, quốc tịch được thể hiện đầy đủ, thống nhất.
Công an tỉnh đồng thời chỉ đạo Công an cấp xã phối hợp với cơ quan đăng ký hộ tịch xác minh thông tin; tổ chức tiếp nhận, giải quyết hồ sơ cấp Giấy chứng nhận căn cước đối với người gốc Việt Nam chưa xác định được quốc tịch và cấp thẻ căn cước cho các trường hợp đủ điều kiện theo quy định. Việc thu thập dữ liệu sinh trắc học, nghiên cứu phương án quản lý tạm thời đối với trường hợp chưa đủ căn cứ xác lập số định danh cá nhân phải bảo đảm đúng đối tượng, trình tự, thẩm quyền, an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Đối với người di cư tự do, người không có nơi cư trú ổn định, người lang thang, cơ nhỡ và các trường hợp tương tự, các cơ quan chức năng phối hợp với chính quyền cơ sở, cơ quan bảo trợ xã hội xác minh tại cộng đồng, xác định nơi cư trú thực tế và phương án quản lý phù hợp. Các trường hợp chưa đủ căn cứ xác định quốc tịch Việt Nam phải được rà soát, phân loại và xử lý theo hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền.
Sở Tư pháp chủ trì tham gia ý kiến đối với phương án hoàn thiện pháp luật về hộ tịch; tổ chức triển khai các văn bản hướng dẫn, tập huấn chuyên sâu và hướng dẫn nghiệp vụ cho công chức hộ tịch, Công an cấp xã cùng các lực lượng liên quan. Đồng thời, phối hợp với Công an tỉnh và các cơ quan, địa phương tổ chức các tổ công tác liên ngành lưu động tại vùng sâu, vùng xa, khu vực biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và những địa bàn có nhiều trường hợp nhân khẩu đặc biệt.
Các sở, ngành và UBND cấp xã có trách nhiệm phối hợp rà soát, xác minh, chuẩn hóa, cập nhật dữ liệu; thực hiện các nhiệm vụ thuộc lĩnh vực phụ trách, bảo đảm kết quả giải quyết được tích hợp vào các cơ sở dữ liệu theo quy định. Đồng thời, triển khai các biện pháp bảo đảm an sinh xã hội, y tế, giáo dục và dịch vụ thiết yếu cho các nhóm nhân khẩu đặc biệt; tăng cường quản lý biên giới, hạn chế tình trạng xuất cảnh, nhập cảnh và di cư trái phép.
UBND tỉnh yêu cầu các cơ quan, đơn vị, địa phương thường xuyên kiểm tra, đôn đốc, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc; trường hợp vượt thẩm quyền, báo cáo cơ quan chức năng để được hướng dẫn, giải quyết, bảo đảm việc triển khai kế hoạch đồng bộ, hiệu quả và đúng quy định pháp luật.
