Quyết liệt triển khai các giải pháp khắc phục tồn tại, hạn chế trong chống khai thác IUU

Tập trung khắc phục các khuyến nghị của EC

Xác định gỡ “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC) là nhiệm vụ cấp bách, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Ban Chỉ đạo quốc gia tiếp tục chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương quyết liệt khắc phục những tồn tại, hạn chế; hướng tới xây dựng nghề cá minh bạch, có trách nhiệm và phát triển bền vững.

Sau đợt thanh tra lần thứ 5, EC đưa ra 38 khuyến nghị cần khắc phục. Tính đến ngày 30/9, Việt Nam đã thực hiện 31 khuyến nghị, có kết quả kiểm chứng cụ thể; 7 khuyến nghị còn lại đang được tập trung xử lý.

Cả nước hiện có 80.003 tàu cá từ 6m trở lên được đăng ký trên cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase), tỷ lệ tàu có giấy phép khai thác còn hạn đạt khoảng 96%. Trong đó, có 27.238/27.520 tàu cá từ 15m trở lên lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS).

Tính đến cuối tháng 9/2026, hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác điện tử (eCDT) ghi nhận 330.245 lượt tàu cá rời cảng và 320.432 lượt tàu cá cập cảng. Công tác quản lý đội tàu, giám sát hành trình, kiểm soát nguồn gốc thủy sản và xử lý vi phạm tiếp tục được tăng cường.

Tuy nhiên, tình trạng tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài chưa được xử lý dứt điểm; việc xử lý cảnh báo VMS và hoàn thiện hồ sơ thực thi pháp luật tại một số địa phương chưa đồng đều.

Từ nay đến đợt thanh tra lần thứ 6 của EC, các bộ, ngành, địa phương tiếp tục tập trung thực hiện mục tiêu “5 không”: không phát sinh tàu cá bị nước ngoài bắt giữ; không để tàu không đủ điều kiện hoạt động; không để vi phạm VMS bị bỏ sót hoặc kéo dài; không để lô hàng thủy sản không truy xuất được nguồn gốc; không để số liệu báo cáo sai lệch so với dữ liệu, hồ sơ thực tế.

Quảng Ngãi tập trung xử lý tàu cá vi phạm

Báo cáo tại phiên họp, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đỗ Tâm Hiển cho biết, Quảng Ngãi hiện có khoảng 4.822 tàu cá từ 6m trở lên, trong đó 2.957 tàu có chiều dài từ 15m trở lên, hoạt động tại nhiều ngư trường, đặc biệt là Hoàng Sa và Trường Sa.

Từ đầu năm đến nay, tỉnh ghi nhận 119 tàu cá mất kết nối VMS từ 6 giờ đến 10 ngày trên biển. Đối với các tàu hoạt động ngoài tỉnh, địa phương đã phối hợp xử lý, khép hồ sơ 13 trường hợp và đang xác minh 54 trường hợp còn lại. Tỉnh đã khép hồ sơ 2 trường hợp và đề nghị các địa phương liên quan xử lý 2 trường hợp tàu mất kết nối trên 10 ngày; ghi nhận 18 tàu vượt ranh giới khai thác trên biển, đã xử phạt 4 trường hợp, khép hồ sơ 9 trường hợp và đang xác minh 5 trường hợp.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đỗ Tâm Hiển kiến nghị Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương tăng cường phối hợp xử lý dứt điểm các tàu cá vi phạm, mất kết nối VMS đang hoạt động tại địa phương khác, lâu ngày không trở về nơi đăng ký; đồng thời đề nghị quan tâm đầu tư, nâng cấp hạ tầng cảng cá và khu neo đậu tránh trú bão, đáp ứng nhu cầu neo đậu của tàu cá, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác quản lý. Quảng Ngãi khẳng định tiếp tục triển khai quyết liệt các nhiệm vụ, giải pháp theo chỉ đạo của Chính phủ và Ban Chỉ đạo quốc gia, góp phần tháo gỡ cảnh báo “thẻ vàng” IUU.

Nâng cao trách nhiệm người đứng đầu

Kết luận phiên họp, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng yêu cầu người đứng đầu các bộ, ngành, địa phương tập trung chỉ đạo xử lý dứt điểm những tồn tại, điểm nghẽn trong chống khai thác IUU; chịu trách nhiệm về tính chính xác của dữ liệu và kết quả thực hiện. Các nhiệm vụ phải được phân công rõ trách nhiệm, thời hạn, bảo đảm có hồ sơ và bằng chứng kiểm chứng.

Các bộ, ngành Trung ương cần thường xuyên cập nhật báo cáo gửi EC; tăng cường kiểm tra, xác minh kết quả thực hiện tại địa phương; đẩy mạnh tuần tra, kiểm soát trên biển, ngăn chặn tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài và hành vi gian lận thiết bị giám sát hành trình. Đồng thời, phát hiện, xử lý nghiêm vi phạm và tăng cường kiểm soát các lô hàng thủy sản xuất khẩu sang EU có dấu hiệu bất thường.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao thành lập đầu mối thường xuyên tiếp nhận, trao đổi, làm rõ các vấn đề EC yêu cầu phản hồi; các bộ, ngành liên quan chủ động phối hợp thực hiện.

Đối với địa phương, Chủ tịch UBND cấp tỉnh phải trực tiếp chỉ đạo công tác chống khai thác IUU, tập trung chuẩn hóa dữ liệu tàu cá, quản lý chặt tàu không đủ điều kiện hoạt động, thực hiện nghiêm quy định về giám sát hành trình, truy xuất nguồn gốc và xử lý dứt điểm vi phạm. Đồng thời, ưu tiên đầu tư hạ tầng cảng cá, khu neo đậu tránh trú bão và triển khai các chính sách chuyển đổi sinh kế bền vững cho ngư dân.